Wiosną ubiegłego roku (Fundacja Zdrowia Śląska Cieszyńskiego podjęła działania na rzecz pozyskiwania kandydatów na dawców szpiku kostnego (www.szpik.netus.pl). Są choroby, w których jedynym ratunkiem dla chorego jest przeszczepienie mu komórek szpiku od dawcy o cechach genetycznych bardo do niego zbliżonych jeżeli nie identycznych. Procedura ta jest dla dawcy bezpieczna a uratowanie życia drugiemu człowiekowi nie powtarzalną okazją do satysfakcji.

Znalezienie takich genetycznych „bliźniaków” jest trudne, szansę że się to uda ocenia się na +- 1 : 200 000. Czyli nie każdy kandydat na dawcę będzie kiedykolwiek wykorzystany. Ale im więcej kandydatów w światowym banku nie spokrewnionych dawców szpiku, tym jest to łatwiejsze. Nie spokrewnionych. Szansa doboru dawcy i biorcy wśród rodzeństwa to już +- 25%, ale nie w każdej rodzinie taka możliwość istnieje.

Jest to piękny przykład ogólnoludzkiej solidarności. Artystkę „Mazowsza”, Urszulę Jaworską uratował przed laty szpik podarowany jej przez 45 letnią Holenderkę, matkę pięciorga dzieci. Problem niestety w tym, że kandydatów na dawców mamy w Polsce znacznie mniej niż jest ich n.p. w RFN. Bierzemy ale nie dajemy. A przecież moralne prawo do brania mają ci, co sami gotowi są dać. Urszula Jaworska w podzięce za uratowane jej życie utworzyła fundację propagującą szukanie kandydatów na dawców.

Są na naszym terenie 2 możliwości zgłoszenia się na kandydata na dawcę. Osoba zdrowa, w wieku 18-45 może zgłosić się w poniedziałek-czwartek w godzinach 7.00-9.00 do Punktu Krwiodawstwa w Szpitalu Śląskim. Zostanie przebadana, pobierze się jej na stosowne badania 10 ml krwi.. Ograniczenia czasowe w Punkcie Krwiodawstwa spowodowały, że nawiązaliśmy ostatnio kontakt z DKMS Polska (www.dkms.pl). Ich procedura jest nieco inna. Wiek 18-55, kandydat sam wypełnia stosowną ankietę i pobiera sobie wymaz ze śluzówki policzka. Będzie poddany dokładnym badaniom dopiero wtedy, gdy okaże się, że właśnie jego szpik jest dla kogoś potrzebny. Materiały (ankieta, pałeczki do wymazu) dostępne są we wszystkich poradniach lekarza rodzinnego i w biurze Fundacji na terenie Szpitala Śląskiego.

Jak wyglądają rezultaty prowadzonej przez nas akcji na dzień 20 grudnia 2011? Bardzo skromnie.

A. W Punkcie Krwiodawstwa w Cieszynie zarejestrowało się 75 osób. Liczba dokładna jest być może wyższa, gdyż dawcy zgłaszają się również podczas akcji wyjazdowych Stacji Krwiodawstwa, a tych danych nie mamy.

B. W szkołach powiatu cieszyńskiego, w których już akcję informacyjną podjęto, pozyskano:

1. Zespół Szkół Rolniczych w Międzyświeciu: 55.6% (40/72)
2. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Ustroniu: 24.5% (12/49)
3. LOTE w Cieszynie 24.4% (10/41)
4. Liceum w Skoczowie: 14.4% (14/97)
5. Zespół Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Wiśle: 7.3% (6/82)
6. Zespół Szkół Zawodowych w Skoczowie: 6.3% (10/158)
7. Liceum w Wiśle: 5.6% (5/89)
8. Szkoła Organizacji i Zarządzania, Cieszyn 4.3% (5/115)
9. Zespół Szkół Ekonomicznych w Cieszynie 4.0% (8/200)

Planujemy w najbliższych miesiącach spotkania z młodzieżą ponadgimnazjalną pozostałych szkół Cieszyna.

C. Pozyskano też dawców w innych grupach osób (n.p. w zespole rehabilitacyjnym Zakładu SS.Boromeuszek) 8 / 20 osób). Oceniamy tę liczbę na +- 40

Reasumując: po 9 miesiącach prowadzonej akcji w populacji powiatu liczącego 175 tysięcy pozyskano około 230 osób, podczas gdy w 3 tysięcznej parafii Leśna w pow.żywieckim jest ich 450. Nasz słaby wynik uzyskano w terenie, którego mieszkańcy zwykli szczycić się prospołecznym stosunkiem do świata. Ale są piękne wyjątki, Międzyświeć.

Apel do wszystkich klubów piłkarskich powiatu pozostał bez najmniejszego oddźwięku, apele do duchownych obu kościołów spotkały się z reakcją nie na miarę możliwości.. Choć mamy tu do czynienia z możliwością dosłownego spełnienia przykazania o miłości bliźniego.

Ale nie zrażamy się. Wierzymy, że w pewnym momencie problem „chwyci”. Gdyby ktoś z chetnych na zostanie kandydatem na dawcę szpiku napotkał na jakieś trudności, prosimy o telefon do Fundacji: 33 8520511, wewn.291. Zapraszamy tez na naszą stronę internetową: www.szpik.netus.pl

dr n.med. Maciej Krzanowski